იყიდება მზა ბიზნესი თბილისში: რა უნდა შეამოწმოთ ყიდვამდე

მზა ბიზნესის ყიდვა ხშირად უფრო სწრაფია, ვიდრე ყველაფრის ნულიდან დაწყება. შეგიძლიათ მიიღოთ მოქმედი ლოკაცია, სოციალური ქსელები, აღჭურვილობა, მომწოდებლების კონტაქტები, მომზადებული პერსონალი და არსებული კლიენტების ბაზა. თბილისში ხშირად იყიდება კაფეები, რესტორნები, სილამაზის სალონები, პატარა მაღაზიები, ავტოსერვისები, ჰოსტელები, ონლაინ მაღაზიები, მიტანის სერვისები და ადგილობრივი მომსახურების ბიზნესები.

მაგრამ მზა ბიზნესი ავტომატურად უსაფრთხო ინვესტიცია არ არის. ლამაზი ინტერიერი ან აქტიური სოციალური ქსელი მოგებას არ ამტკიცებს. გადახდამდე უნდა შეამოწმოთ დოკუმენტები, ციფრები, იჯარა, ვალები, რეპუტაცია, პერსონალი, აღჭურვილობა, ნებართვები და გაყიდვის მიზეზი.

ეს გზამკვლევი დაგეხმარებათ გაიგოთ, რას უნდა მიაქციოთ ყურადღება ბიზნესის ყიდვამდე თბილისში.

1. გაიგეთ, ზუსტად რას ყიდიან

პირველ რიგში გაარკვიეთ, რას გულისხმობს გამყიდველი სიტყვებში მზა ბიზნესი. ზოგჯერ მყიდველი ყიდულობს იურიდიულ პირს. ზოგჯერ კი მხოლოდ აღჭურვილობას, ბრენდის სახელს, იჯარის გადაცემის შესაძლებლობას, ავეჯს, ვებსაიტს, სოციალურ ქსელებს ან კლიენტების ბაზას.

ჰკითხეთ მკაფიოდ:

• ყიდულობთ კომპანიას თუ მხოლოდ აქტივებს?
• ბიზნესი რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მეწარმედ თუ იურიდიულ პირად?
• შედის თუ არა სოციალური ქსელების გვერდები?
• შესაძლებელია თუ არა იჯარის გადაცემა?
• რჩება თუ არა პერსონალი?
• შედის თუ არა მომწოდებლებთან შეთანხმებები?
• გადადის თუ არა ვალები ან ვალდებულებები?
• გადადის თუ არა ნებართვები?

არაფერი ჩათვალოთ ავტომატურად. ყველაფერი მნიშვნელოვანი წერილობით უნდა იყოს მითითებული.

2. შეამოწმეთ იურიდიული რეგისტრაცია

ყიდვამდე ბიზნესი ოფიციალურ რეესტრში გადაამოწმეთ. ნახეთ დასახელება, საიდენტიფიკაციო კოდი, სამართლებრივი ფორმა, რეგისტრირებული მისამართი, მფლობელი, წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები და არის თუ არა კომპანია აქტიური ან ლიკვიდაციის პროცესში.

ეს დაგეხმარებათ დაადასტუროთ, რომ გამყიდველს ბიზნესის გაყიდვის ან წარმომადგენლობის უფლება ნამდვილად აქვს.

ასევე შეამოწმეთ, ხომ არ არის კომპანიასთან ან აქტივებთან დაკავშირებული შეზღუდვები, გირავნობა, ყადაღა ან სხვა სამართლებრივი პრობლემა.

3. გადაამოწმეთ ფინანსური ციფრები

ყველაზე მთავარი კითხვა მარტივია: ბიზნესი რეალურად შოულობს ფულს?

მოითხოვეთ:

• თვიური შემოსავალი;
• თვიური ხარჯები;
• იჯარის გადასახადი;
• ხელფასები;
• მომწოდებლების ხარჯები;
• კომუნალური გადასახადები;
• მარკეტინგის ხარჯები;
• საგადასახადო გადახდები;
• საბანკო ამონაწერები;
• გაყიდვების ანგარიშები;
• მოგება-ზარალის მოკლე სურათი.

არ დაეყრდნოთ მხოლოდ ეკრანის სურათებს, სიტყვიერ დაპირებებს ან ფრაზას საშუალოდ დღეში ამდენი იყიდება. ციფრები დოკუმენტებით უნდა ემთხვეოდეს ერთმანეთს.

4. განასხვავეთ შემოსავალი და მოგება

მაღალი შემოსავალი მაღალ მოგებას არ ნიშნავს. კაფეს შეიძლება ბევრი გაყიდვა ჰქონდეს, მაგრამ ზედმეტად ბევრს ხარჯავდეს იჯარაზე, პერსონალზე, პროდუქტებზე, მიტანის პლატფორმებზე, რემონტსა და კომუნალურ გადასახადებზე.

შეამოწმეთ:

• სრული შემოსავალი;
• პროდუქტის ან მომსახურების თვითღირებულება;
• ხელფასები;
• იჯარა;
• გადასახადები;
• სესხის გადახდები;
• აღჭურვილობის მოვლა;
• რეკლამა;
• რეალური თვიური მოგება.

ბიზნესი შეიძლება დატვირთულად გამოიყურებოდეს, მაგრამ დაბალი მარჟის გამო სუსტი იყოს.

5. შეამოწმეთ იჯარის ხელშეკრულება

თბილისში ბევრი ბიზნესისთვის იჯარა ერთ-ერთი მთავარი რისკია. კარგი ლოკაცია ბიზნესს ფასს მატებს, მაგრამ მხოლოდ მაშინ, თუ იჯარა სტაბილურია.

გადაამოწმეთ:

• თვიური იჯარა;
• ხელშეკრულების ვადა;
• დეპოზიტი;
• გაგრძელების შესაძლებლობა;
• ფასის ზრდის წესები;
• იჯარის გადაცემის უფლება;
• რემონტის ვალდებულებები;
• კომუნალური გადასახადები;
• ვადაზე ადრე შეწყვეტის პირობები;
• მეპატრონის თანხმობა ბიზნესის გაყიდვაზე.

თუ იჯარის გადაცემა შეუძლებელია, ყიდვის შემდეგ ლოკაცია შეიძლება დაკარგოთ.

6. შეამოწმეთ აღჭურვილობა და აქტივები

თუ ბიზნესში აღჭურვილობა შედის, მისი რეალური მდგომარეობა შეამოწმეთ. ყველაფერს ახალი ნივთის ფასით ნუ შეაფასებთ.

კაფეებისთვის, რესტორნებისთვის, სალონებისთვის, მაღაზიებისა და მომსახურების ბიზნესებისთვის გადაამოწმეთ:

• ავეჯი;
• სამზარეულოს აღჭურვილობა;
• კომპიუტერები;
• სალაროს სისტემა;
• კამერები;
• ხელსაწყოები;
• დანადგარები;
• საქონლის მარაგი;
• გარე ნიშანი;
• კონდიციონერი;
• საწყობის ნივთები.

შესაძლებლობის შემთხვევაში მოითხოვეთ შესყიდვის დოკუმენტები, გარანტია და შეკეთების ისტორია.

7. შეამოწმეთ ვალები და ვალდებულებები

ბიზნესი შეიძლება გარედან მოწესრიგებული ჩანდეს, მაგრამ გადაუხდელი ვალდებულებები ჰქონდეს.

იკითხეთ:

• გადაუხდელი იჯარა;
• გადაუხდელი ხელფასები;
• მომწოდებლების ვალები;
• საგადასახადო ვალდებულებები;
• საბანკო სესხები;
• კერძო სესხები;
• ლიზინგით აღებული აღჭურვილობა;
• კომუნალური ვალები;
• მიმდინარე დავები;
• კლიენტებისთვის დასაბრუნებელი თანხები.

იურიდიული პირის გადაბარებამდე იმუშავეთ ბუღალტერთან ან იურისტთან. ზოგჯერ მხოლოდ აქტივების ყიდვა უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე უცნობი ვალდებულებების მქონე კომპანიის ყიდვა.

8. შეამოწმეთ ნებართვები და ლიცენზიები

ზოგ ბიზნესს შეიძლება სჭირდებოდეს სპეციალური ნებართვა, საკვების უსაფრთხოების მოთხოვნები, მუსიკის გამოყენების უფლება, ალკოჰოლთან დაკავშირებული ნებართვა, გარე ნიშნის შეთანხმება ან სხვა ადგილობრივი მოთხოვნა.

ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ასეთი ბიზნესებისთვის:

• რესტორნები;
• კაფეები;
• ბარები;
• სილამაზის სალონები;
• სამედიცინო ან ველნეს სერვისები;
• ბავშვების მოვლის სერვისები;
• ტრანსპორტი;
• საკვების წარმოება;
• სასტუმრო და ჰოსტელი.

არ ჩათვალოთ, რომ მოქმედი ნებართვა ავტომატურად თქვენზე გადმოვა. ეს ყიდვამდე გადაამოწმეთ.

9. შეაფასეთ პერსონალის მდგომარეობა

თუ პერსონალი ბიზნესის ნაწილია, გაარკვიეთ, დარჩებიან თუ არა თანამშრომლები გაყიდვის შემდეგ.

ჰკითხეთ:

• რამდენი თანამშრომელია?
• რა პოზიციებზე მუშაობენ?
• რამდენია ხელფასი?
• არსებობს თუ არა წერილობითი შრომითი შეთანხმებები?
• ხომ არ არის გადაუხდელი ხელფასები?
• ვინ არის ყველაზე მნიშვნელოვანი ყოველდღიური მუშაობისთვის?
• დარჩება თუ არა მენეჯერი?
• არის თუ არა კონფლიქტი გუნდში?

ზოგჯერ ბიზნესის რეალური ღირებულება ერთ გამოცდილ მენეჯერს ან თანამშრომელს ეყრდნობა.

10. შეამოწმეთ კლიენტების ბაზა და რეპუტაცია

მზა ბიზნესს გარკვეული კლიენტების ბაზა უნდა ჰქონდეს. მაგრამ შეამოწმეთ, კლიენტები ბიზნესს ეკუთვნის თუ მხოლოდ მოქმედ მფლობელს.

გადახედეთ:

• Google-ის შეფასებებს;
• სოციალურ ქსელებში აქტიურობას;
• განმეორებით კლიენტებს;
• კლიენტების ბაზას;
• მიტანის პლატფორმების შეფასებებს;
• ვებსაიტის ტრაფიკს;
• პირად შეტყობინებებს;
• საჩივრებს;
• დაბრუნებების ისტორიას.

თუ ბიზნესი მხოლოდ მფლობელის პირად რეპუტაციაზე დგას, გაყიდვის შემდეგ მისი ღირებულება შეიძლება შემცირდეს.

11. გაიგეთ, რატომ იყიდება ბიზნესი

გაყიდვის მიზეზი მნიშვნელოვანია. გამყიდველს შეიძლება ნორმალური მიზეზი ჰქონდეს: გადასვლა, საქმიანობის შეცვლა, დროის ნაკლებობა, პარტნიორული ცვლილება ან ოჯახური მდგომარეობა.

მაგრამ თუ მიზეზი ბუნდოვანია, ფრთხილად იყავით.

ჰკითხეთ:

• რატომ ყიდით ახლა?
• რამდენი ხანია ბიზნესი მუშაობს?
• რა შეიცვალა ბოლო პერიოდში?
• რა არის ყველაზე დიდი პრობლემა?
• რას გააუმჯობესებდით პირველ რიგში?
• რა უნდა იცოდეს ახალმა მფლობელმა?

სერიოზულ გამყიდველს სიტუაციის მკაფიოდ ახსნა უნდა შეეძლოს.

12. შეაფასეთ რეალური დატვირთვა

ზოგ მყიდველს პასიური შემოსავალი ჰგონია, მაგრამ მცირე ბიზნესების დიდი ნაწილი ყოველდღიურ ჩართულობას მოითხოვს.

ყიდვამდე გაიგეთ:

• სამუშაო საათები;
• მფლობელის ყოველდღიური როლი;
• პერსონალის კონტროლი;
• მომწოდებლებთან კომუნიკაცია;
• კლიენტებთან მუშაობა;
• მარკეტინგი;
• ბუღალტერია;
• შეკეთებები;
• მარაგების კონტროლი.

ბიზნესი შეიძლება მხოლოდ იმიტომ იყოს მომგებიანი, რომ მფლობელი ყოველდღე ადგილზე მუშაობს.

13. შეადარეთ ფასი რეალურ მოგებას

ფასი მხოლოდ აღჭურვილობით, ინტერიერით ან გამომწერების რაოდენობით არ შეაფასოთ. ფასი უნდა უკავშირდებოდეს მოგებას, აქტივებს, ლოკაციას, ბრენდს და ზრდის პოტენციალს.

დაუსვით საკუთარ თავს კითხვები:

• რამდენ წმინდა მოგებას იღებს ბიზნესი თვეში?
• რამდენ ხანში დაბრუნდება ინვესტიცია?
• მოგება სტაბილურია თუ სეზონური?
• რა რისკებმა შეიძლება შეამციროს შემოსავალი?
• ყიდვის შემდეგ დამატებით რამდენი ინვესტიცია დაგჭირდებათ?

თუ გამყიდველი მოგებას ვერ ამტკიცებს, ფასში ეს რისკი უნდა აისახოს.

14. გამოიყენეთ წერილობითი შეთანხმება

ბიზნესი მხოლოდ სიტყვიერი შეთანხმებით არ იყიდოთ. ყიდვა მკაფიოდ უნდა იყოს დოკუმენტირებული.

შეთანხმებაში უნდა ეწეროს:

• რა შედის გაყიდვაში;
• რა არ შედის;
• ფასი;
• გადახდის გრაფიკი;
• გადაცემის თარიღი;
• იჯარის გადაცემის პირობები;
• აქტივების სია;
• პერსონალთან დაკავშირებული საკითხები;
• ვალები და ვალდებულებები;
• გამყიდველის გარანტიები;
• რა ხდება, თუ ინფორმაცია მცდარია.

ხელმოწერამდე იურისტთან იმუშავეთ, განსაკუთრებით თუ თანხა მნიშვნელოვანი है.

15. სად მოვძებნოთ მზა ბიზნესი თბილისში

ბიზნესის ძიება შეგიძლიათ პირადი კონტაქტებით, ბროკერებით, ბიზნეს ჯგუფებით, სოციალური ქსელებით და განცხადებების პლატფორმებით. ადგილობრივი შესაძლებლობებისთვის ნახეთ ბიზნესის განყოფილება TBI Listings-ზე.

თუ ყიდვის შემდეგ დაგჭირდებათ ბუღალტერი, იურისტი, ხელოსანი, გად搬ება, დასუფთავება ან მარკეტინგული დახმარება, შეგიძლიათ ნახოთ სერვისებიც TBI Listings-ზე.

რა უნდა გახსოვდეთ ყიდვამდე

მზა ბიზნესი თბილისში შეიძლება კარგი შესაძლებლობა იყოს, მაგრამ მხოლოდ მაშინ, როცა ციფრები და დოკუმენტები რეალურია. ნუ იყიდით ემოციით, ფოტოებით ან დაპირებებით.

შეამოწმეთ რეგისტრაცია, შემოსავალი, მოგება, იჯარა, ვალები, აქტივები, პერსონალი, რეპუტაცია, ნებართვები და გადაცემის პირობები. უფრო უსაფრთხოა ის გარიგება, სადაც ყველაფერი წერილობითაა, გადამოწმებულია და ფულის გადახდამდე სპეციალისტებმა ნახეს.